Chuyện gì đã xảy ra với phí sàn năm 2026
Nhiều chủ shop bán trên sàn năm nay gặp chung một cảm giác khó gọi tên: đơn vẫn về đều, doanh số nhìn trên bảng không tệ hơn năm ngoái, nhưng cuối tháng tiền còn lại mỏng đi thấy rõ. Không phải bán chậm hơn, mà là mỗi đồng doanh thu giờ phải chia cho sàn nhiều hơn trước.
Con số đứng sau cảm giác đó khá lớn. Theo báo cáo ngành thương mại điện tử Việt Nam của Công ty cổ phần chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) công bố tháng 5/2026, tổng chi phí mà nhà bán phải trả cho sàn đã tăng từ khoảng 9–14% doanh thu đơn hàng lên khoảng 21,8–33,8%. Nói cách khác, phần sàn giữ lại trên mỗi đơn gần như tăng gấp đôi so với mặt bằng trước đây. Với một shop biên lợi nhuận vốn đã mỏng, mức tăng này đủ để biến một sản phẩm đang có lãi thành một sản phẩm hòa vốn hoặc lỗ mà chủ shop không nhận ra ngay.
Bài này không bàn chuyện nên rời sàn hay ở lại. Mục tiêu hẹp hơn và cần làm trước: nhìn cho rõ phí đã tăng ở đâu, và tính lại giá bán để không bán lỗ mà vẫn tưởng mình có lãi.
Số liệu cập nhật đến tháng 5/2026. Các mức phí trong bài dẫn từ báo cáo ngành thương mại điện tử Việt Nam của Công ty cổ phần chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS).
Biểu phí sàn thay đổi nhiều lần trong năm và khác nhau theo từng ngành hàng. Trước khi định giá, hãy tra biểu phí ngành hàng của chính bạn trong Kênh Người Bán hoặc Seller Center của sàn — con số trong bài dùng để hiểu quy mô thay đổi, không dùng làm căn cứ tính giá.
Từng sàn tăng ở đâu
Mức tăng tổng không đến từ một khoản duy nhất, mà là nhiều lớp phí cùng nhích lên. Nhìn theo cấu phần, ba lớp chính đổi như sau:
| Lớp phí | Trước | Năm 2026 |
|---|---|---|
| Phí xử lý giao dịch | 3–4% | 4,91–6% |
| Phí hoa hồng cố định | 2–5% | 8,8–17,8% |
| Gói dịch vụ phụ trợ (Freeship Xtra, Voucher Xtra, Hoàn Xu) | — | 7–9% |
Lớp nhảy mạnh nhất là phí hoa hồng cố định. Còn nhóm gói dịch vụ phụ trợ đáng chú ý ở chỗ nó không bắt buộc — nhưng khi bật để được đẩy hiển thị, nó cộng thêm một tầng phí 7–9% mà nhiều shop quên tính vào giá.
Đi vào từng sàn, mức phí khác nhau rõ rệt theo ngành hàng, nên không thể lấy số của sàn này áp cho sàn kia:
- Shopee: ngành mỹ phẩm, chăm sóc sức khỏe và làm đẹp có mức phí lên khoảng 16–17%. Nhóm phụ kiện điện tử như cáp sạc, ốp lưng, kính cường lực ở khoảng 15%.
- TikTok Shop: ngành thời trang tăng từ 14,6% lên 16,1%. Ngành mẹ và bé tăng từ 14,5% lên 17,8%.
- Lazada: phí xử lý đơn hàng tăng từ 5% lên 6%, và có thêm một khoản phí hạ tầng kỹ thuật 3.000 đồng cho mỗi đơn thành công.
Điểm cần nhớ khi đọc bảng trên: mỗi con số gắn với một sàn và một ngành hàng cụ thể. Ngành của bạn có thể cao hơn hoặc thấp hơn những mức này, và đó chính là lý do phần tính giá phía dưới luôn bắt đầu bằng việc tra biểu phí của chính mình.
Vì sao con số 21,8–33,8% vẫn chưa phải con số thật
Dải 21,8–33,8% nghe đã lớn, nhưng nó mới chỉ là phần trả cho sàn. Đó không phải toàn bộ chi phí để một đơn hàng đến tay khách và tiền thật về túi bạn.
Ngoài phí sàn, mỗi đơn còn gánh thêm nhiều khoản: tiền quảng cáo để có được đơn đó, công nhân sự xử lý và chăm khách, vật liệu đóng gói, và phần thiệt hại từ những đơn bị hoàn trả. Các khoản này không hiện trên biểu phí của sàn, nhưng chúng ăn vào cùng một đồng doanh thu. Cấu trúc đầy đủ của các lớp chi phí này — và vì sao một chỉ số như ROAS có thể đẹp mà shop vẫn lỗ — được mổ xẻ riêng trong bài đọc đúng chi phí quảng cáo và vận hành của hộ kinh doanh.
Chính vì cộng dồn các lớp này, tổng chi phí thực tế cao hơn phần phí sàn khá nhiều. Theo báo cáo SHS, biên lợi nhuận thực tế của nhiều shop nhỏ, sau khi trừ phí sàn, đóng gói, logistics và hoàn hàng, chỉ còn khoảng 5–8%. Đó là khoảng đệm rất hẹp — một đợt tăng phí hoặc một tỷ lệ hoàn cao hơn dự kiến là đủ để xóa sạch.
Cần tách riêng một con số hay được nhắc: có phản ánh từ phía người bán, được dẫn lại trên báo, rằng khi tính cả quảng cáo, nhân sự, đóng gói và tỷ lệ hoàn trả thì tổng chi phí có thể lên tới 40–50% giá trị sản phẩm ở một số ngành cạnh tranh cao. Đây không phải số trong báo cáo SHS mà là con số phản ánh từ trải nghiệm người bán, nên chỉ nên đọc như một tín hiệu cảnh báo về mức độ, không dùng làm căn cứ tính toán. Con số của riêng bạn phải đến từ sao kê của chính bạn.
Tính ngược ra giá bán tối thiểu
Đây là phần quan trọng nhất, và nó không khó như vẻ ngoài. Sai lầm phổ biến là định giá xuôi: lấy giá vốn cộng một khoản lãi mong muốn rồi chốt giá bán — cách này quên mất rằng phí sàn tính trên giá bán, nên khi khấu trừ xong, khoản lãi thực tế nhỏ hơn dự tính. Cách đúng là tính ngược: đi từ giá vốn và biên lãi bạn muốn giữ, rồi cộng ngược lớp phí sàn vào để ra giá bán tối thiểu.
Hãy đi qua một ví dụ. Giá vốn và mức lãi mong muốn dưới đây là số ví dụ tự đặt để minh họa phép tính; riêng phần trăm phí lấy từ báo cáo SHS. Giả sử sản phẩm của bạn có giá vốn 100.000đ, và bạn muốn giữ lại 20.000đ lãi trên mỗi sản phẩm bán ra. Giả sử bạn bán mỹ phẩm trên Shopee, dùng mức phí ngành này theo báo cáo là 16%.
Gọi giá bán là P. Sau khi khách trả P, sàn giữ lại 16% × P, phần còn lại phải đủ bù giá vốn và khoản lãi bạn muốn:
P − 100.000 − 0,16 × P = 20.000
Rút gọn: 0,84 × P = 120.000, suy ra P ≈ 142.900đ. Đó là giá bán tối thiểu để sau khi trả phí sàn 16%, bạn vẫn giữ được đúng 20.000đ lãi trên giá vốn 100.000đ. Bán thấp hơn mức này là bào vào phần lãi, và nếu thấp hơn khoảng 119.000đ thì bắt đầu lỗ.
Để thấy vì sao phải tính ngược, thử làm theo thói quen cũ: lấy giá vốn 100.000đ cộng thẳng 20.000đ lãi mong muốn, ra giá bán 120.000đ. Nghe rất hợp lý. Nhưng khi khách trả 120.000đ, sàn giữ 16% tức 19.200đ, phần còn lại chỉ 100.800đ — vừa đủ bù giá vốn, còn khoản lãi 20.000đ gần như bốc hơi. Cùng một sản phẩm, cùng mong muốn lãi, chỉ khác cách tính mà một bên giữ được lãi thật, một bên hòa vốn mà cứ tưởng đang có lời. Đó chính là cái bẫy của việc định giá xuôi trong khi phí lại tính trên giá bán.
Phép tính này còn chưa tính đến các gói dịch vụ phụ trợ. Nếu bạn bật Freeship Xtra hay Voucher Xtra, phải cộng thêm 7–9% nữa vào tỷ lệ phí trước khi tính ngược — nghĩa là giá bán tối thiểu sẽ cao hơn con số vừa ra. Cùng logic đó áp cho quảng cáo: nếu mỗi đơn cần một khoản chi ads, khoản đó cũng phải nằm trong bài toán.
Điều quan trọng nhất: con số 16% ở trên chỉ là ví dụ cho một ngành trên một sàn. Mỗi ngành hàng một mức phí khác nhau, và biểu phí còn đổi trong năm. Trước khi định giá, hãy mở biểu phí ngành hàng của chính bạn trong Kênh Người Bán hoặc Seller Center, lấy đúng tỷ lệ của mình thay vào công thức — đừng lấy số trong bài làm chuẩn.
3 việc kiểm ngay trên gian hàng của bạn
Ba việc dưới đây kiểm được ngay hôm nay, cho ra con số thật của riêng bạn thay vì mức chung:
- Tra biểu phí ngành hàng thật của mình. Vào Kênh Người Bán hoặc Seller Center, tìm đúng ngành hàng bạn đang bán và ghi lại tỷ lệ phí hiện hành. Đây là con số duy nhất nên dùng khi tính giá.
- Rà các gói dịch vụ tự chọn đang bật. Kiểm xem gian hàng đang bật những gói nào như Freeship Xtra, Voucher Xtra, Hoàn Xu. Mỗi gói bật là thêm một tầng phí 7–9%; nếu không mang lại đủ đơn để bù, đó là khoản đang âm thầm ăn lãi.
- Đọc sao kê một tháng gần nhất. Lấy tổng các khoản sàn đã trừ trong tháng chia cho doanh thu tháng đó, ra tỷ lệ phí thực tế bạn đang chịu. Con số này thường khác với cảm giác, và nó là điểm khởi đầu trung thực để tính lại giá.
Làm xong ba việc này, bạn có trong tay tỷ lệ phí thật của gian hàng mình — đủ để thay vào phép tính ngược ở phần trên và biết chính xác giá bán nào là giá hòa vốn, giá nào mới có lãi.
Ba việc trên cho bạn con số; song song đó, làm cho mỗi đồng phí sàn sinh ra nhiều đơn hơn cũng là một cách bù lại phần đã tăng. Nếu muốn siết lại phần hiển thị và tỷ lệ chuyển đổi của gian hàng, xem 15 điểm tối ưu gian hàng Shopee.
Kết
Phí sàn tăng trong năm 2026 không phải chuyện cảm tính. Phần nhà bán trả cho sàn đã đi từ khoảng 9–14% lên 21,8–33,8% doanh thu, và đó mới là phần trả cho sàn, chưa gồm quảng cáo, vận hành và hoàn hàng. Với biên lợi nhuận của nhiều shop nhỏ chỉ còn quanh 5–8%, khoảng đệm cho sai số gần như không còn.
Việc cần làm trước tiên không phải là một quyết định lớn, mà là một phép tính nhỏ làm cho đúng: tra tỷ lệ phí thật của ngành mình, tính ngược ra giá bán tối thiểu, và đối chiếu với giá đang bán. Khi đã nhìn rõ mỗi đơn thực sự lãi hay lỗ bao nhiêu, câu hỏi tiếp theo — "vậy nên làm gì để đỡ phụ thuộc vào mức phí này" — mới có cơ sở để trả lời. Nhưng đó là chuyện của một bài khác; việc của bài này là giúp bạn thấy đúng con số trước đã.
